Vademecum eksportera

  • Czym jest eksport?
  • Eksport pośredni i bezpośredni
  • Wiarygodność partnera zagranicznego
  • Oferta eksportowa
  • Unia Europejska jako Unia Celna
  • Podatki w handlu zagranicznym

W języku potocznym eksportem określa sprzedaż towarów lub usług poza granice kraju. Przepisy prawa, szczególnie podatkowe, pojęcie eksportu definiują w odmienny sposób.

W rozumieniu Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (ustawa o podatku VAT) eksport towarów oznacza dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez:

  1. dostawcę lub na jego rzecz, lub
  2. nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz,

z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych – jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.

Natomiast, w przypadku gdy wywóz towarów i usług ma miejsce z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej wówczas w świetle przepisów ustawy o podatku VAT tego typu transakcje są klasyfikowane jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Określona transakcja może zostać zdefiniowana jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, o ile nabywca towarów spełnia określone warunki*:

  • jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;
  • jest osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;
  • jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, działającymi w takim charakterze na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, jeżeli przedmiotem dostawy są wyroby akcyzowe, które, zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym, są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy lub procedurą przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą;
  • podmiotem innym niż wymienione w pkt 1 i 2, działającym (zamieszkującym) w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, jeżeli przedmiotem dostawy są nowe środki transportu.

 

W praktyce oznacza to, że nabywca towarów musi posiadać tzw. numer VAT UE nadany w tym innym kraju Unii Europejskiej.

*Źródło informacji: Art. 12 ust. 2 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535 z póź. zm.)

W eksporcie towarów lub usług stosuje się różne strategie działań eksportowych. Do najczęściej wybieranych i preferowanych należą:

  • eksport pośredni
  • eksport bezpośredni

EKSPORT POŚREDNI –  to dostawa towarów wywożonych z terytorium kraju do państwa leżącego poza UE przez nabywcę lub na jego rzecz, którego siedziba znajduje się poza terytorium kraju.

Dla przykładu, eksport pośredni występuje wtedy, gdy polski przedsiębiorca sprzedaje towary zagranicznemu kontrahentowi, ale to ten kontrahent (nabywca) sam je wywozi lub zleca wywóz w swoim imieniu poza UE i we własnym imieniu dokonuje zgłoszenia i odprawy celnej.

Plusy:

  • Niski koszty wejścia na rynek zagraniczny;
  • Wszelkie trudności wejścia na rynek zagraniczny pokonuje podmiot pośredniczący;
  • Koncentracja na działalności wytwórczej a nie marketingowej związanej z wprowadzeniem produktu lub usługi na rynek zagraniczny;
  • Brak konieczności prowadzenia i utrzymania krajowego biura sprzedaży;
  • Możliwość działania na wielu rynkach jednocześnie.

Minusy:

  • Konieczność zaangażowania podmiotu pośredniczącego i związane z tym koszty;
  • Brak bezpośrednich informacji o sytuacji na rynku zagranicznym – dane przekazuje podmiot pośredniczący;
  • Brak bezpośredniego dostępu do odbiorców;
  • Brak wpływu na kształtowanie cen, pozycjonowanie produktu, wybór kanałów dystrybucji.

EKSPORT BEZPOŚREDNI – to dystrybucja towarów lub usług odbywa się  bezpośrednio do zagranicznego odbiorcy (importera lub ostateczne odbiorcy) poprzez biuro sprzedaży (eksportu) w kraju eksportera.

W przypadku eksportu bezpośredniego eksporter (sprzedawca) sam dokonuje wywozu towarów lub upoważnia do tego inny podmiot, który dokonuje wywozu w jego imieniu i zgłasza towar do odprawy celnej. Przy dużej liczbie odbiorców w proces ten włącza się najczęściej dodatkowo przedstawiciela handlowego.

Plusy:

  • Bezpośredni kontakt z odbiorcami na rynku docelowym;
  • Bezpośredni dostęp do informacji na temat sytuacji na rynku zagranicznym;
  • Bieżąca kontrola nad sprzedażą towarów za granicą;
  • Wzrost kwalifikacji pracowników.

Minusy:

  • Większe zaangażowanie kapitałowe związane z wejściem na rynek zagraniczny (badania rynku, zagraniczna promocja produktów lub usług, zatrudnienie);
  • Większe koszty organizacyjne i promocyjne;
  • Większe ryzyko strat i niepowodzeń.

Eksport bezpośredni sprawdza się w firmach, które mają już doświadczenie w działaniach na rynkach zagranicznych w sprzedaży pośredniej.

Inne strategie działań eksportowych:

  • Sprzedaż licencji
  • Utworzenie joint venture z partnerem zagranicznym
  • Stworzenie filii zagranicznej

Przed rozpoczęciem współpracy z zagranicznym partnerem biznesowym warto sprawdzić jego wiarygodność. Pozyskanie podstawowych informacji o firmie potencjalnego kontrahenta nie musi być ani trudne ani czasochłonne ani kosztowne. Na początku warto sprawdzić czy dana firma istnieje choćby wirtualnie i pozyskać w Internecie podstawowe informacje na jej temat.

Co warto sprawdzić w pierwszej kolejności?

  • Czy przedsiębiorstwo posiada jakikolwiek adres siedziby, jeśli kontrahent nie podał tych danych w ofercie?
  • Czy przedsiębiorstwo dysponuje własną stroną internetową?
  • Czy podany do korespondencji adres e-mail jest zlokalizowany na profesjonalnej domenie?
  • Czy w Internecie znajdują się jakiekolwiek opinie innych firm na temat analizowanego przedsiębiorstwa?
  • Czy na temat firmy można znaleźć wzmianki prasowe w środkach masowego przekazu?
  • Czy kontrahent promuje się na profesjonalnych (branżowych) portalach internetowych uniemożliwiającym rejestrację fikcyjnym firmom?
  • Czy partner bywał na liczących się międzynarodowych targach, np. widnieje w katalogach wystawców na stronach internetowych targów)?
  • Jakie informacje na temat kontrahenta można znaleźć w Internecie po wpisaniu w wyszukiwarkę danych rejestrowych jego przedsiębiorstwa?
  • Czy firma posiada oprócz telefonu komórkowego także numer stacjonarny?

Potwierdzenie tożsamości potencjalnych kontrahentów, jako oficjalnie zarejestrowanych podmiotów gospodarczych ułatwiają internetowe rejestry z bezpłatnym dostępem (w pełnym lub podstawowym zakresie) do danych. Do najbardziej popularnych wyszukiwarek należą:

  • Wyszukiwarka VIES

VIES (system wymiany informacji o VAT) to wyszukiwarka Komisji Europejskiej. Informacje są pozyskiwane z krajowych baz danych VAT, gdy wyszukiwanie jest prowadzone za pomocą narzędzia VIES.

Wyszukiwarka dostępna jest na stronie Komisji Europejskiej:

http://europa.eu/youreurope/business/vat-customs/check-number-vies/index_pl.htm

  • Weryfikacja numeru EORI

Weryfikacja numeru EORI umożliwia potwierdzenie tożsamości firmy, jeśli został jej nadany indywidualny numer EORI oraz generuje jej dane adresowe.

 

Weryfikacja numeru EORI jest możliwa na stronie Komisji Europejskiej:

http://ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/eos/eori_validation.jsp?Lang=pl

 

Warto także odwiedzić portal www.trade.gov.pl, na którym znajdują się raporty, analizy i informacje poświęcone konkretnym rynkom zagranicznym, redagowane są przez Wydziały Promocji Handlu i Inwestycji Ambasad i Konsulatów RP (WPHI). Informacje te można pozyskać w formie  bezpłatnej lub odpłatnej, dostępnej online lub po złożeniu stosownego wniosku. WPHI oferuje również bezpłatną pomoc w sprawdzeniu, czy firma figuruje w oficjalnych rejestrach gospodarczych danego kraju, a nawet pozyskanie stosownych wyciągów z tych rejestrów.

 

Oferta eksportowa przedsiębiorstwa jest propozycją sprzedaży lub kupna towarów bądź usług, która precyzuje istotne elementy przyszłej umowy. Prawidłowe sporządzenie takiej oferty decyduje o ewentualnej kontynuacji relacji biznesowych z partnerami zagranicznymi, a w szczególności o tym, czy staną się oni stałymi odbiorcami.

Aby stworzyć skuteczną ofertę, należy precyzyjnie określić cel, jaki chcemy osiągnąć. Tworząc ofertę dla partnera biznesowego, sami musimy być przekonani o rzeczywistych walorach proponowanego produktu lub usługi. Zanim rozpocznie się pisanie oferty, warto poznać preferencje, potrzeby, oraz pozycję na rynku partnera biznesowego, do którego oferta ma być skierowana. Dzięki temu, oferta będzie odpowiednio dopasowana do jego rzeczywistych potrzeb.

Ważnym elementem oferty jest prawidłowo używany język. Oferta powinna być utrzymana w określonym stylu, bazującym na zwięzłości, rzeczowości, unikaniu zbędnych słów. Tworząc ofertę należy pamiętać też o jej wyglądzie zewnętrznym. Oferta powinna być estetyczna, przyciągać uwagę oraz być w zgodzie z ogólnie kreowanym wizerunkiem firmy.

Podstawowe elementy oferty:

  • Nazwa firmy oferującej , tj. Oferenta,
  • Nazwa firmy, do której skierowana jest oferta, tj. Oblata,
  • Przedmiot oferty (towar/ usługa),
  • ilość oferowanego towaru z podaniem jednostek miary/ zakres oferowanych usług,
  • Rodzaj opakowania,
  • Cena (w walucie preferowanej przez oferenta),
  • Warunki dostawy,
  • Termin realizacji dostawy,
  • Miejsce dostawy,
  • Warunki płatności (sposób i termin zapłaty),
  • Termin ważności oferty.

Jeśli w ofercie nie zastrzeże się wyraźnie, że nie jest ona wiążąca, przyjmuje się, że jest oferent jest zobowiązany zrealizować przedmiot oferty, stosując się do podanych w niej warunków. W myśl panujących zwyczajów, brak odpowiedzi na ofertę w określonym w niej terminie ze strony oblata, może zostać odczytane przez oferenta jako jej przyjęcie. W praktyce często zdarza się, że warunki zaproponowane w ofercie wymagają zmian, których zakres oblat sugeruje w kontrofercie. Z chwilą otrzymania kontroferty, oferta przestaje być wiążąca dla oferenta.

Unia celna to pewnego rodzaju porozumienie handlowe, w ramach którego kraje – członkowie unii celnej – znoszą cła i opłaty o skutku równoważnym cłom oraz ich ograniczenia w handlu między sobą. Polska jak członek Unii Europejskiej jest objęta unią celną z innymi krajami wspólnoty.

Wszystkie kraje członkowskie unii celnej stosują takie same zasady obrotu towarowego wobec krajów trzecich. W Unii Europejskiej obowiązuje zasada swobodnego przepływu towarów wspólnotowych oraz tzw. Wspólna Taryfa Celna.

Wspólna Taryfa Celna obowiązuje w dwóch przypadkach:

  • W transakcjach z krajami trzecimi (niebędącymi członkami UE, albo z tymi terytoriami państw członkowskich, które są wyłączone z obszaru unii celnej i rynku wewnętrznego)
  • W transakcjach wewnątrzwspólnotowych mających za przedmiot towary o statusie celnym towarów nie wspólnotowych, tj. wyprodukowanych poza UE i niedopuszczonych o swobodnego obrotu w Unii Europejskiej.

Taryfa celna odgrywa istotną rolę wśród elementów kalkulacyjnych. Od stawki celnej przypisanej danemu towarowi w taryfie uzależniona jest wysokość podatków, jakie należy uiścić w związku z dokonywaniem operacji handlowych z państwami trzecimi. Stawki celne wpływają bezpośrednio na wysokość należności celnych, pośrednio zaś na wysokość podatków, które należy uiścić w związku z operacjami handlowymi z państwami trzecimi. Wynika to stąd, że podstawa opodatkowania VAT obejmuje m.in. cła. Cła stanowią również element podstawy opodatkowania akcyzą wówczas, gdy zastosowanie mają procentowe stawki tego podatku.

Stawki celne uzależnione są od natury i właściwości towarów - zastosowanie właściwej stawki celnej wymaga odpowiedniej klasyfikacji taryfowej towaru. Klasyfikacja towarowa służy precyzyjnemu określeniu towarów, które podlegają ograniczeniom w handlu z państwami trzecimi oraz statystyce handlu międzynarodowego.

W UE funkcjonują dwie główne klasyfikacje taryfowe towaru:

  • ośmiocyfrowy kod CN (Scalona Nomenklatura) – oznacza się towary w procedurze wywozu;
  • dziesięciocyfrowy kod TARIC (taryfa użytkowa) – oznacza towary w tzw. procedurach importowych.

W krajach członkowskich Unii Europejskiej regulacje dotyczące podatków bezpośrednich pozostają w gestii poszczególnych państw członkowskich, przy czym zadbano o odpowiednie środki zaradcze, aby zapobiec unikaniu opodatkowania, stosowaniu podwójnego opodatkowania oraz zbyt dużym różnicom w zakresie stawek podatkowych. Podatki pośrednie podlegają natomiast harmonizacji w ramach UE (dotyczy to m.in. podatku od wartości dodanej/ VAT). W Polsce zasady harmonizacji w zakresie podatku VAT uwzględnia Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają w Polsce:

  • odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
  • eksport towarów,
  • import towarów na terytorium kraju,
  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
  • wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przed przystąpieniem do realizacji transakcji wewnątrzwspólnotowych, polski podatnik VAT ma obowiązek uzyskać europejski numer identyfikacji podatkowej, tzw. numer VAT UE dokonując rejestracji w urzędzie skarbowym.

W przypadku tzw. transakcji wywozowych (tj. zarówno w przypadku eksportu towarów, jak i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów z Polski) możliwe jest stosowanie stawki 0% VAT, przy jednoczesnej możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego. W obu przypadkach prawo do stosowania stawki 0% uzależnione jest jednak od spełnienia określonych wymogów dokumentacyjnych. Warunkiem stosowania stawki 0% w eksporcie jest posiadanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza teren Unii Europejskiej.

Jeśli ma miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, stawka 0% może być stosowana pod warunkiem, że zarówno dostawca jak i nabywca posiada właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Oprócz tego konieczne jest posiadanie przez sprzedawcę dokumentów, które dowodzą, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium innego kraju UE.

Jeżeli wyżej wymienione wymogi nie zostaną spełnione w odpowiednim czasie, zastosowanie ma stawka VAT właściwa w Polsce dla danych towarów będących przedmiotem dostawy, przy czym uzyskanie odpowiednich dokumentów po upływie terminów określonych w ustawie o VAT pozwala na ponowne zastosowanie stawki 0% dla danej transakcji.

Obowiązek podatkowy – zgodnie z ustawą o podatku VAT - powstaje w momencie dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi. Zasada ta ma m.in. zastosowanie do transakcji eksportu towarów. Natomiast w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy obowiązek podatkowy w VAT powstaje z datą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż piętnastego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tej dostawy.

Podstawą opodatkowania jest, co do zasady, wszystko co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Odmienne zasady określania podstawy opodatkowania VAT obowiązują m.in. w imporcie towarów (gdzie podstawą opodatkowania jest generalnie wartość celna powiększona o należne cło).

Dodatkowe źródła informacji podatkowych w zakresie eksportu i importu do i z krajów trzecich:

Zmiana rozmiaru
Kontrast
X
Miło Cię spotkać tarnowskie.biz
Witamy w świecie tarnowskiego biznesu
wpChatIcon